Şadiye’nin Benlerini Saymak

By Gökhan Oğuz - Per Şub 02, 3:20 am

Konumuz TÜİK ve Nüfus Sayımı

2010 yılında yüzde 11’lik oranla nüfusu en fazla artan il olan Bilecik 2011 yılına gelindiğinde nüfusu yaklaşık yüzde 9 azalarak nasıl Türkiye sonuncusu oluyor? Afet mi, savaş mı, nedir? Yine bir yılda nasıl olmuş da Kütahya’nın erkek nüfusu 25 bin azalırken kadın nüfusu 3 bin artmış.

Benlerini Sayamadım

Milletimizin sayma problemi yaşadığı alanlardan biri de “ben”lerin sayımı. Türkülerimizde dile getirmişiz sorunu.

Alın bir örnek. Benlerini nokta olduğundan sayamıyor.

“Ayamadım ben, doyamadım ben

Noktadır benlerini sayamadım ben”

Diğer bir örnekte de benler kareden sayılamıyor.

“Uğrünü uğrünü gelir dereden

Benlerini sayamadım kareden”

Sayım Hapsi

Anılarımızda genel nüfus sayımı günleri tazeliğini koruyor. Sayım yapılacağı gün sokağa çıkma yasağı uygulanırdı. Giyinip kuşanıp sayım memurunun gelmesini beklerdik. Çayı her daim taze tutmak gerekirdi, gelen memurlara içirilecek. Birkaç kapıdan sonra memur kardeşimiz günlük istiap haddini doldurduğundan, pasta börek ve çay ikramında zorluk çekilirdi. Sorulan sorulara heyecanla, itinayla cevap verilir, bu arada sayım memuru da kâğıda işlemediği ancak hayat bilgisi dağarcığına depoladığı bilgilerle malumatfuruş olurdu.

Çokça eleştirilen bu nüfus sayım sisteminden ayrıldık. Öyle ya, artık hangi zamanda yaşıyorduk? Bir nüfus sayımı için bütün milleti evlerine hapsetmek ne kadar ilkeldi. Oysa çeşitli verilerle bu sayım işi bilimsel olarak rahatlıkla halledilebilirdi.

Yeni Sayım Sistemi

Nüfus istatistikleri birçok hayati alanda kullanılan verilerdi, azami ihtimamı hak ediyordu. Gelişen bilişim teknolojilerinin de yardımıyla “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi” kurduk. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi nüfus sayımı değil, devamlı yapılacak güncellemeler ile yaşatılan modern bir veri tabanı olacak, TC Kimlik Numaralarına göre kayıt yapılacağından mükerrer kayıt ya da kayıt olamama gibi riskler de bertaraf edilecekti.

Sistemin sağlıklı işleyişi için de vatandaşlarımız, kimi sorumluluk ve müeyyidelerle mücehhez kılındılar. Yasal düzenlemelerimize göre; vatandaşlar, yerleşim yeri bilgilerinde meydana gelen değişiklikleri 20 gün içerisinde muhtarlık, nüfus müdürlüğü veya diğer yetkili idareye bildirmekle yükümlü tutuldular. Bu değişiklikleri zamanı içerisinde bildirmeyen kişilere 250 YTL, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara ise 500 YTL idari para cezası öngörüldü. Gerçeğe aykırı yerleşim yeri ve cüzdan talep belgesi veren köy ve mahalle muhtarları ile herhangi bir işlem sebebiyle nüfus müdürlüğüne gerçek dışı beyanda bulunanlar ve bunlara tanıklık edenler hakkında 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezası da getirildi.

TÜİK tarafından kurulduktan sonra, işletilmesi ve güncel tutulması için İçişleri Bakanlığı’na devredilen sistem artık çalışıyordu ve milletçe böyle güvenilir ve bilimsel bir sistemin verdiği huzur içinde yaşıyorduk.

Seçmen Bilgileri İtirazları

Seçim dönemlerinde seçmen sayılarına dönük oldukça ciddi sayılabilecek iddialar ortaya atılıyordu. Yok efendim seçmen sayısı önceki dönem şu kadarmış da, dört yılda bu kadar artarmıymış da, şu seçim çevresindeki seçmenler nereye gitmiş, ötekiler nereden gelmiş? Bu tartışmalar, siyasi zeminde yapıldığından mıdır nedir pek ilgimizi çekmiyordu.

2011 Verileri Şaşkınlığı

2011 Nüfus verileri açıklanınca siyasi gereklerden ayrı olarak da bazı sorular oluştu kamuoyunda.

Vatan Gazetesi’nde yer alan haberde; “2010 yılında nüfusu en fazla artan il olan Bilecik 2011 yılında nasıl sonuncu oldu?” sorusu soruluyordu.

Sonuçlar şüpheli

Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi, sosyolog Prof. Dr. Adnan Gümüş, TÜİK tarafından yapılan açıklamayı, 2007 yılından itibaren açıklanan verilerle karşılaştırdı. Gümüş’ün elde ettiği verilere göre sonuçlarda soru işareti var. Özellikle illere göre karşılaştırma yapıldığında ortaya ilginç sonuçlar çıkıyor. Örneğin 2010 yılında Türkiye’de yüzdelik olarak nüfusu en fazla artan il Bilecik. 2010 yılında Bilecik’in nüfusu 23 bin 320 kişi artıyor. Bir başka ifadeyle nüfusunda yüzde 11’lik bir artış oluyor. Bu artış ile Türkiye birincisi oluyor. 2011 yılına gelindiğinde ise nüfusunda 21 bin 532 kişi yani yaklaşık yüzde 9 azalarak Türkiye sonuncusu oluyor. Tunceli’de ise tam tersi bir durum söz konusu. Nüfusu 85 bin olan Tunceli’de 2010 yılında nüfusunda 6 bin 362 kişi azalıyor. 2011 yılında ise 8 bin 363 kişi artıyor.

Ancak afetle olur

Prof. Dr. Adnan Gümüş ortaya çıkan verileri şöyle yorumluyor: “2010’da en fazla nüfus artışı olan 7 il, 2011 yılında en fazla nüfus kaybeden 7 il olmuş. Bir başka veri ise şu. 2011’de nüfusu azalmış 25 ilden 14’nün bir yıl önce nüfusu artmış. Bu tip değişimlerin olması için deprem, savaş, afet gibi özel sebepler olması gerekir. Aksi halde bu tip verilere rastlanmaz. Bu tablo bize ya sayımda hata olduğunu gösteriyor ya da demografik eğilimler değişti.”

Pınarları Akışan Kütahya’nın Erkekleri Kaçıştı mı?

Sonuçlardan memnun olmayan bir diğer ilimiz de Kütahya. Buna memnuniyetsizlik değil de şaşkınlık da diyebilirsiniz. TÜİK’in Kütahya’daki erkek nüfusun 25 bin azaldığını açıklaması kenti karıştırdı. “Savaşa mı girdik de bu kadar erkek nüfus gitti?” diyen Ak Parti Kütahya Milletvekili Kinay, durumun tuhaf olduğunu belirterek, TÜİK’ten açıklama istedi. Yine Vatan Gazetesi’nden aktaracağımız habere göre; Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine geçildiğinden bu yana Kütahya nüfusunda hep tartışma yaşandığını savunan Ak Parti Kütahya Milletvekili Hasan Fehmi Kinay, şunları söyledi: “Merkez ilçedeki sayım sonuçlarına göre kadın nüfus 116 binden 119 bine yükselirken, erkek nüfus 143 binden 118 bine gerilemiş, yani erkek nüfus 25 bin azalırken kadın nüfus 3 bin artmış görünüyor. TÜİK ile bu konuyla ilgili temas halindeyiz, kendilerinden izahat istedik. Valilik yazılı soru da yöneltti, belediye de bizler de soruyoruz, bunu açıklamaları gerekiyor. Sayım sonuçlarına göre sadece merkez ilçede bir azalma söz konusu. Nüfus Müdürlüğü’yle de görüştük, onlar da bizim gibi düşünüyor, yani nüfusun artacağı yönünde bir beklenti varken, dramatik bir şekilde azaldığı görülüyor. Kadın nüfus artarken erkek nüfus azalıyor. Ne oldu, savaşa mı girdik de bu kadar erkek nüfus gitti?

Kütahya Valisi ve Belediye Başkanı konuyla ilgili araştırmalara başladılar. Konu neydi? Nasıl olmuş da erkek nüfus 25 bin azalırken kadın nüfus 3 bin artmış.

Bu defa Zaman Gazetesi’nden aktaracağımız haberler şöyle:

Kütahya Valisi Kenan Çiftçi, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, geçen yıl, bir önceki yıla göre il merkezinde erkek nüfusunun yaklaşık 25 bin kişi azalmasıyla ilgili olarak ”2010 yılı ya da geçen yılın verilerinde yanlış hesaplama olduğu tahmin ediliyor” dedi.

”Bu konu bizim de gündemimizde. 2010 yılı ya da geçen yılın verilerinde yanlış hesaplama olduğu tahmin ediliyor. Kütahya’da böyle bir nüfus azalması yok. Azalma olmadığı için yazılı olarak bunu TÜİK’e sorduk. Bu konuyu Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü yetkilileriyle de görüştüm. Onlar da ‘son birkaç ay içinde ne değişti de böyle bir azalma yaşandı’ diye araştırma yapıyor. Kütahya’da hem ekonominin hem de bina sektörünün gelişmesine bakıldığında böyle bir nüfus azalması olmadığı görülmektedir. Bunu şu anda sorguluyoruz.”

Kütahya Belediye Başkanı Mustafa İça ise makamında düzenlediği basın toplantısında, kentin geleceğini planlamada nüfus verilerinin çok önemli olduğuna işaret ederek, planlamayı doğru yapmak istediklerini söyledi.

İlin kalkınmasının nüfus verileri doğrultusunda atılacak adımlarla gerçekleştirileceğine dikkati çeken İça, ”Bu sayımın tekrarlanması veya gözden geçirilmesi için TÜİK’e müracaat edeceğiz, alacağımız sonuç bizi tatmin etmezse yasal yollara başvuracağız” diye konuştu.

Benlerini Saydım

Hiçbir problem çözümsüz değil. Nitekim benlerin sayımında da mesafe kat etmişiz. Şadiye’nin tam 17 beni varmış.

“geleceksen gel gayri,

on yedi benli şadiye’m,

daha gönlüm umutta.”

Sonuçta; nüfus sayımıyla ilgili üzerinde uzlaşı sağlanmış, bilimsel, doğrulanabilir ve güvenilir bir sistemi kuracağımıza inanıyoruz. “Nüfusunu sayamadım adresten” türküsü yerine “Yetmişbeş Milyon Türkiyem” türküsünü tercih ederiz. Hatta 74.724.269 nüfuslu Türkiyem.

Cevap bırak.